Götakanal

Het Götakanal stond al heel lang op ons “verlanglijstje”. 
Gebouwd ca 1800, 58 sluizen, 92 meter boven de zeespiegel. Het Vikenmeer is het hoogste meer.

De extra lange landvasten hebben we altijd al aan boord gehad :-) 

Je moet per definitie vooraf, online boeken. Nu is naseizoen, dat scheelt de helft in prijs, maar je moet wel in konvooi varen. Sam heeft de boeking in orde gemaakt en een vaarschema gekregen. Daar zijn wij het natuurlijk niet mee eens en brengen een paar wijzegingen aan. Na een paar mails heen en weer komt er een concept uit waarmee wij kunnen leven. Eerste dag naar Söderköping, en wij blijven daar een nacht extra liggen. Om boodschappen te doen, rond te kijken en natuurlijk de beroemdste ijswinkel van Zweden zelf te testen! Om 8.30m palaver en we krijgen een infomapje met een servicekaart voor de sanitaire voorzieningen. ’s Morgens gaat er eerst nog een oude partyboot/cruisschip door de sluis omhoog. De Diana, de afmetingen zijn zo dat er geen stootwillen tussen passen, in plaats daarvan hebben ze een heleboel berkenstammetjes hangen. Petje af voor de stuurmans/vrouws kunst. Wij mogen als grootste en zwaarste boot daarna als eerste de sluis in.  Wij zijn gepland door het kantoor samen met een heel groot motorjacht. Maar dat gaat nooit van z’n leven passen………..Dus wij blijven liggen, motorjacht eruit en een Zweedse zeilboot en een motorbootje erin. De eerste sluis doen ze altijd heel rustig. Er is bv. een zenuwachtige Engelman die al 20 jaar vaart, maar nog nooit een sluis onderweg gehad heeft. In Nederland en onderweg hebben wij meerdere sluizen gehad, maar deze zijn van een heel ander kaliber! Ik heb een extra katrol voor stuurboord opgehangen, daar loopt een 30 meter lange lijn via een paar blokken door naar achter naar de lier. Rutger stap voor de sluis af, neemt van Sam het touw aan en loopt mee tot voor in de sluis en legt daar de lus over de ring. Sam zegt ok, en ik trek op de lier strak. Dan neemt Rutger mijn achterlijn aan en legt die over de dichtstbijzijnde ring. Dan zijn wij klaar om te schutten. We hebben alle stootwillen links en rechts opgehangen. De sluizen zijn maar 7 meter breed! De deuren zijn dicht en als iedereen duim omhoog heeft gedaan gaat het omhoog schutten beginnen. Langzaam stijgen we, steeds weer de voorlijn inhalende. Af en toe achter een beetje bijtrekken. Het gaat prima, moeten ook de stootwillen goed in de gaten houden, die krijgen het zwaar te voorduren. Het zijn meertraps sluizen, in totaal stijgen we hier maar 8 meter. Dan varen we door een mooi stukje kanaal naar Söderkoping, onderweg een paar bruggen en een sluis passerende die door de sluiswachters bediend worden. Die gaan namelijk het hele traject met je mee. Als we vragen waar we het beste af kunnen meren, zeggen ze na de volgende sluis. OK. Als we in de sluis liggen, vaart er net een groot jacht weg en na even gevraagd te hebben of we daar mogen liggen, kunnen we daar afmeren. Precies voor het centrum en bij de ijstent :-) 
Söderköping blijkt een heel leuk stadje te zijn. Echt de moeite van een extra dagje waard. Ook de voorraden zijn weer goed aangevuld. En Rutger nodigt ons uit om de ijscoupes van de beroemdste tent te testen. Test is zeer positief uitgevallen. Mmmmmmmmmmm. En ’s Avonds samen met Rutger een leuke hike de berg op. 

De sluiswachters zijn meestal studenten en ook de  vaste medewerkers weten niet veel over de schema’s. Als we vragen hoe laat en hoe we verder moeten is er eerst een algemeen verwijs naar de andere sluiswachters die met de groep uit Mem komen. Deze groep weet daar niets vanaf, die gaat met het konvooi motor charterbootjes mee. Uiteindelijk krijgen we antwoord: als de boten uit Mem de sluis invaren, kunnen wij losgooien en vooruit varen tot de volgende brug. Mooi, weer als eerste met vrij uitzicht, heerlijk. Het sluizen gaat goed, Rutger lukt het iedere keer voor de sluis af te stappen. Het wordt wel een lange en zeer intensieve dag met alle sluizen tot Norsholm en dan nog het Roxen meer over te steken naar Berg. Want daar worden wij de volgende dag om 8 uur reeds verwacht. Het is wel ongelooflijke mooi hier, ook het meer is een mooie oversteek. Bij Berg kunnen wij prima afmeren. En uiteraard wandelen we de hele sluistrap omhoog, om daar te zien dat er nog veel meer sluizen volgen. 

De Sluiswachters zijn wat laat. Het kantoor heeft de groep veranderd, daar zijn wij het allemaal niet mee eens. Uiteindelijk wordt de knoop doorgehakt en gaan wij door zoals gisteren ook. Wij eerst, dan de Zweedse zeilboot en het motorbootje. Als  de sluisdeuren dicht gaan, duim omhoog. En dan komt er letterlijk een waterval naar binnen storten. Alle schuiven gaan tegelijk open. Ellya schut aan alle kanten. Is dit normaal? Nee dus, De Zweden achter ons wonen in Karlsberg en hebben dit al 35 keer gedaan, maar nog nooit zo heftig. Ze wilden zeker tijd inhalen? Gelukkig vragen ze of het ook iets rustiger kan, en bij de volgende sluizen gaat het inderdaad “iets” rustiger. Het is een hele belevenis om door de sluistrappen omhoog te varen. Het gaat prima, en met z’n drieën is het goed te doen. 

Ook vandaag weer een intensieve dag, we varen tot Borensberg, maar moeten dan zelf nog het Boren meer over varen. Dit duurt 1 1/2 uur. Liever vandaag als morgen vroeg zeggen we. Het is een schitterende avond.. 

Dan gaat het door naar Motala. Na Motala komt een groot meer, het Vättern meer. Wij vinden dit best al wel heel groot, maar straks aan het eind van het Götekanal komt het Vänern meer. Het grootste meer van Zweden, 6. X IJsselmeer. 
In Motala stopt de opgegeven route maar we worden geacht 3 dagen later in Forsvik verder te varen. Het tussenstuk met de brug in Karlsborg hebben ze overgeslagen. Dan maar even bellen. Er is zaterdagochtend een opening om 8 uur (jaaa duhhh) en zondagavond om 18 uur. Die laatste dan maar. Van Motala varen we toch door omdat in de haven geen goede plek is voor een 43 ft boot. We gaan naar Vadstena, liggen prachtig in de slotgracht van het slot van Vadstena. Dat bezichtigen we dus ook en we vinden het prachtig. 
De volgende dag nog het stadje in, ook leuk en interessant. We gaan niet door naar Karlsborg om daar de vesting te bekijken, dat komt de volgende dag wel.

Of niet dus. De vesting haven blijkt absoluut niet geschikt voor een boot groter dan een meter of zes, de nieuwe dam is niet klaar en is geen boot aan vast te knopen en vlak onder de oppervlakte strekt zich een veld zeegras/wier uit en hier en daar forse betonblokken en stenen. Dan maar richting de brug en daar aan het remming werk en met het fietsje naar de vesting en het vesting museum. En precies om zes uur ’s avonds opent de brug en kunnen we door naar Forsvik. We kunnen net voor het kanaal naar de sluis afmeren naast het 24 uurs winkeltje. Via een app krijg je daar eventueel toegang. Daardoor weet Sam ons na het eten ook te verrassen met  ijs!  Pfftttttt
Prachtige plek om te overnachten, schitterende lucht en natuur. En Rutger weet nog een zwemvest te scoren bij een plaatselijk winkeltje wat voor hem open gaat. 

Na Forsvik weer een meer over steken, Viken. Mooi om te zien hoe veel natuurlijke vaarwegen er zijn benut destijds.We steken Viken over. Allemaal vinden we het stuk van brug Karlsborg tot en met Viken een van de mooiste stukjes van het Gotakanal.  En vanaf Tatorp gaat het weer bergafwaarts, omlaag dus. Dat gaat heel wat relaxter. We beginnen zowat gelijk met de sluismuren, Rutger kan gewoon afstappen en bij meerdere sluizen meelopen, bij enkele sluizen meteen weer aan boord stappen om mee te varen. De bruggen gaan op afstand bediend open. Oh ja, sommige sluizen zijn nog echt handbediend, en mag je mee helpen. Als we ’s middags bij de spoorbrug aankomen staat er op het display 11.26 volgende opening. We drukken op de knop en vijf minuten later wordt het display aangepast: kwartiertje wachten. Dan komen we uiteindelijk aan in Töreboda. Lange steiger, met bbq die we niet goed aankrijgen, dan maar in de pan en zo op tafel. 
Volgende dag een heel mooi stukje rivier, het laatste stukje naar Sjötorp. Na de sluis meteen de haven in en we liggen op het Vänern meer, 43 m boven de zeespiegel. Sjötorp zelf is niet zo bijzonder, blij dat we niet binnenin liggen, dan waren we pas drie dagen later door de sluis gekomen. 
Eind Gotakanal, nu dus verder.
Voor Rutger eindigt hier de reis, maar voor hij van boord gaat, eerst nog even beiden een rondje met de kano. Dan gaat Rutger er echt vandoor. Met bus en trein naar Motala. 

Wij varen de haven uit en zeilen over het Vanernmeer naar een mooie ankerbaai, Nakareh. Voor we het anker laten vallen vraagt Sam iets verder door te varen, zodat we ’s avond de ondergaande zon kunnen zien. En die is weer echt fantastisch! 
Anker op, klei afspoelen en eerst nog stukje binnendoor op de motor en dan zeilen we naar Läckö Slott. Een schitterend groot kasteel dat we van verre reeds zien en pas vier uur later bereiken. Zeilen naar beneden en even goed kijken waar de geul loopt. We draaien en meren voor aan de steiger af. Liggen weer precies bij een kasteel, gaaf. We lopen erheen en het blijkt echt de moeite waard. Ook zijn er in diverse kamers objecten uit die tijd tentoongesteld. 
De wind trekt aan, we liggen prima, maar als er echt storm komt willen we toch wegwezen hier. We besluiten toch te gaan, In een windstil momentje losgegooid en de geul ingevaren. Daar zijn meteen golven en windvlagen te voelen. Het is een klein stukje voor de geul tussen de eilanden door begint. Er staan 2 staken, maar best wel dicht bij elkaar, dwarsgolven en windvlagen. Ik kijk goed ook de plotter, ja, je moet echt tussen rood en groen door. Er naast liggen dikke stenen onder water!  Goed open gevaren en volgas er tussendoor. Pfftttt, spannend! En dan beland je meteen in een andere wereld. Geen golven meer, weinig wind en een heel interessant verlopende geul, af en toe best wel smal tussen de rotsen door. Weer een heel mooi stukje Zweden.  Als we uit de eilandengroep komen zetten we een rif in het grootzeil en ook de genua ruil ik vrij snel voor de fok. Aflandige wind, maar met behoorlijke vlagen erin. We gaan als een tierelier, maar de wind neemt behoorlijk toe. We besluiten hogerwal te houden tot het rustiger wordt en dan zoeken een ankerplaats. We vinden weer een mooi plekje en de wind draait vannacht naar zuid, zodat we mooi vrij liggen als we draaien.  Het is 100% volle maan, ook heel mooi om te zien. 

We zetten zeil richting het begin van het Trollhättekanaal. We kunnen een slag maken tot begin vaargeul, daar gaat de motor aan. Het is zaterdag en er vliegen bootjes langs ons met heel veel pk, ze gaan zeker 60km/h als het niet sneller is en heel veel geluid. Zoef, zoef, zoef…..
We roepen de brug op, clearance is 18 meter. Sorry, we need an opening, our clearance is at least 22 meter ! Brug gaat open, de spoorbrug erachter is reeds open. Wij erdoorheen, links ligt de Wilson, een vrachtschip,  te wachten aan de kant, die komt opeens los van de wal en begint te varen……oeps…..
Geen communicatie via de marifoon, ook op gebarentaal geen antwoord . Groot en sterk dus maar voor laten gaan. Wij er meteen achter aan. Worden we opgeroepen dat de spoorbrug zo gaat sluiten. Maar we zijn er reeds doorheen! Gelukt. De Wilson gaat wachten in de kom voor de volgende brug. Het Duitse jacht Moulin Rouge komt terug varen. Ik zie al waarom: een hele grote vrachtboot komt eerst door de brug op ons af. Ik roep de brugwachter op: Do you want us before or after the Wilson through the bridge. After sir. OK, copy that. De brug gaat eerst even dicht, wij liggen buiten de vaargeul te wachten en als de brug open gaat, maakt de Wilson vaart. Nou ja, vaart, tot de sluis niet sneller als 3.5 knoopjes. Wij erachteraan en houden afstand. Het is smal en niet diep voor hun. De sluis is meteen vol als de Wilson erin ligt, wij pakken de wachtsteiger,  ik ga de kant op en bekijk meteen de sluis en pak een ijsje. Wilson eruit, jachtje erin. En als het jachtje eruit komt kunnen wij de sluis in. Lastige bolders, niet voor jachtjes gedacht. Veel lijn vieren, Sam haar lijn gaat via het trappetje. 
Dan gaan we echt het kanaal in naar Trollhättan. Mooi stukje kanaal/rivier. De Gota Elv. 
Bij Spikon willen we het haventje in. Op de steiger zitten z’n 50 ganzen. Die vliegen weg als we afmeren, maar laten hun shit liggen. Die spoel ik even later met de puts weg. En het regent! We liggen best leuk hier aan het park. En ’s Avonds lopen we naar de kiosk en bestellen een pizza. 
De volgende dag varen we een klein stukje door tot het sluizencomplex. Een groot motorjacht vaart net weg, kunnen wij mooi liggen. Het is schitterend mooi hier en de oude sluistrappen van 1800 zijn nog steeds te zien. De nieuwe sluizen zijn heel groot en diep! Grote vrachtschepen varen hier door tot op het Vänernmeer. 
Mooi, het is droog en weinig wind. Een ander Duits jacht ligt te wachten. Eerst komt er nog een tanker uit. Dan mogen wij erin. Als de deuren dicht gaan zakken wij, we blijven zakken. Zeker zo’n 8 meter in totaal. En bij mij komen geen bolders om over te zetten. 15 meter landvast is te kort!! Ik laat het losse eind gaan en haal alles binnen. Gelukkig gaan de deuren meteen open. Eruit varen, lange lijn gepakt en de volgende sluis in. Meteen ook een dikke stootwil in het midden zodat de zaling vrij van de sluiswand blijft…….
We zakken en zakken en mijn lijn viert niet mee! We beginnen zelfs iets te hangen. Gauw mes gepakt en doorgesneden. Gelukkig kon ik wel de lijn andersom terug halen. Blijkt een hele oude verroeste bolder te zijn. Met een andere landvast een nieuwe bolder in de muur gepakt. Pftttt, net nog goed gegaan. Na nog 2 sluizen kunnen we de rivier af varen. We varen door tot Lilla Edet. Er is een heel klein haventje, net voor de sluis. Plaats genoeg voor ons en ’s avonds komen er nog 3 motorbootjes en een zeilboot bij. Echt druk hier ;-) 
Het dorpje zelf is alleen voor de boodschappen goed, niet echt bijzonder mooi. 
’s Morgens om 9 uur zijn we in de sluis, worden netjes geschut en de klapbrug gaat meteen open. We varen verder richting Götenborg. Maar dan, een klapbrug waar aan gewerkt wordt, de Jordfallsbron. Geen reactie op de marifoon, ook de servicelijn buiten gebruik. Wat nu? Sam vind een ander nummer. Ja, we zien U, we gaan vragen wanneer U door kunt varen, we melden ons nog.  Heel apart, we waren er om 12.50 en ik vind een stremming van deze brug met opening voor jachten om 11, 13 en 15 uur.  Iets later gaat de marifoon: waarschijnlijk gaat de brug om 14 uur open, wij bevestigen dit nog. Er komt geen bevestiging, maar we zien wel dat na een half uur de schilders stoppen en dat de hangende stellages weggereden worden. Dan komt er ook een wit licht bij en gaan de slagbomen dicht, om 14.20 gaat de brug open. Gas en door. De volgende brug is ruim 40 meter hoog, geen probleem. Dan komen we bij Götenborg city. Er is een dubbele spoordraaibrug. Er gaat net een hele lange goederen trein over, mooi die is door. We roepen op en krijgen meteen een opening. Dan is er nog één brug voor de haven. Het is 15.50. Mooie timing, want om 16 uur is opening. Maar er gebeurt niets. We roepen op, en krijgen te horen dat de 16 uur opening alleen in het weekend is, Uw volgende mogelijkheid is 18.30. U mag plaats nemen aan de drijvende wachtsteiger. Tja, het is niet anders. Bruggendag vandaag………
Afgemeerd, gegeten en om 18.30 inderdaad een opening gekregen, naar de Lilla Bommen haven gevaren. En dan eerst maar verbaasd: alles gereserveerd. Eerst even buitenop vastgemaakt. Blijkt het via dockspot te gaan. Aan de binnenkant is een mooi plekje vrij, dat boeken we en varen nog een keer om. Pfftttt, genoeg voor vandaag. Maar; we zijn in Göthenborg aangekomen.
Het was een zeer interessante, mooie, boeiende reis. 
En we weten nu dat het Götakanaal niet in Götenborg begint :-)